ถ้ำละว้า ถ้ำขนาดใหญ่ที่มีหินงอกหินย้อยงดงามและมีชื่อเสียงมาอย่างยาวนานประจำจังหวัดกาญจนบุรี

ชมหินงอกหินย้อย เปิดทุกวัน เวลา 08.00-17.00 น. ค่าเข้าชม คนไทย 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาว อยู่บนเทือกเขาหินปูนขนาดใหญ่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำแควน้อยในเขตพื้นที่ อช. ไทรโยค ชาวบ้านแถบนี้เป็นผู้ค้นพบถ้ำตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2496 ต่อมากรมศิลปากรได้ทําการขุดค้นในถ้ำ พบโครงกระดูกมนุษย์ เครื่องประดับ เครื่องมือเครื่องใช้และภาชนะดินเผาสมัยก่อน

ชีวิตของถ้ำ

ในถ้ำละว้า เราสามารถพบน้ำหยดจากเพดานถ้ำและน้ำไหลซึมจากพื้นได้ทั่วไป ลักษณะเช่นนี้บอกให้เรารู้ว่าถ้ำแห่งนี้ยัง “มีชีวิต” ซึ่งหมายถึงถ้ำยังมีการก่อตัวและเปลี่ยนแปลงรูปร่างอยู่เสมอ ลองฉายไฟไปยังหยดน้ำเล็กๆที่กําลังหยดติ๋งๆจากเพดานถ้ำ นี่คือน้ำฝนทั้งที่ตกลงมาโดยตรงและที่พืชดูดซึมเอาไว้แล้วค่อยๆซึมลง มาตามรอยแยกของชั้นหินจนถึงเพดานถ้ำ หยดน้ำเหล่านี้มีฤทธิ์เป็นกรดอ่อนๆ เพราะผ่านทั้งอากาศ ดิน และสารอินทรีย์ต่างๆ เมื่อไหลผ่านหินปูน (ตัวถ้ำ) ซึ่งละลายได้ดีในน้ำกรดแคลเซียมคาร์บอเนตส่วนหนึ่งจะถูกพาออกมาทิ้งไว้รอบๆบริเวณที่น้ำหยด และค่อยๆแข็งตัวกลายเป็น “หินย้อย” ส่วนหนึ่งหยดลงและสะสมตัวอยู่ที่พื้นกลายเป็น “หินงอก” ที่ปลายหินงอกหินย้อยเล็กๆเป็นสีน้ำตาลเข้มหรือสีดํา ซึ่งก็คือน้ำเหล็กหรือแมกนีเซียมบางๆที่เกิดจากการชะล้างของหินปูน เมื่อหินงอกและหินย้อยมาชนกันพอดีก็จะกลายเป็นแท่ง “เสาหิน” คําระหว่างพื้นและเพดานถ้ำ เมื่อเวลาผ่านไปเสาหินก็จะเชื่อมติดกันจนดูเป็นหลืบเป็นม่านงดงามมาก แต่เมื่อนานเข้าถ้ำก็เต็มไปด้วยหลีบม่านที่เบียดเสียดกันจนหมดช่องว่างและหมดสภาพไปในที่สุด

ประวัติศาสตร์ : อายุประมาณ 3,000 ปี สันนิษฐานว่าเคยเป็นที่อาศัยของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์มาก่อน ถ้ามาเป็นกลุ่มแนะนําให้นั่งเรือหางยาวที่ท่าเรือปากแซง จะได้ชมทัศนียภาพของแม่น้ำแควน้อยและสะดวกกว่าทางรถยนต์

ที่ตั้งและการเดินทาง : ต. ท่าเสา อ. ไทรโยค หากเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัวจาก อ. ไทรโยคใช้ทางหลวงหมายเลข 323 ไปทาง อ. ทองผาภูมิ ผ่านน้ำตกไทรโยคน้อยและด่านตรวจไทรโยค ไป 4 กม. มีทางแยกซ้ายมือเลี้ยวเข้าไป 2 กม. จนถึงสามแยกให้เลี้ยวซ้ายข้ามสะพานข้ามแม่น้ำแควน้อยไป 1 กม. ถึงสามแยกให้เลี้ยวขวา ไป 1 กม. ถ้ำอยู่ขวามือ นั่งรถประจําทาง ให้ขึ้นรถสายกาญจนบุรี-สังขละบุรี มอเตอร์ไซค์รับจ้างที่หน้าน้ำตกไทรโยคน้อย

สิ่งน่าสนใจ

  • สองข้างทางขึ้นถ้ำร่มรื่นด้วยป่าไผ่ ตัวถ้ำยาว 458 ม. ไม่มีปล่องภายในแบ่งเป็นห้องต่างๆ ที่ตั้งชื่อตามลักษณะหินงอกหินย้อย เช่น ห้องท้องพระโรง ห้องดนตรี ห้องม่าน ห้องพระปรางค์ ฯลฯ

  • หินงอกหินย้อยในถ้ำมีความงดงามมาก บางแห่งบางใส ทอดโค้งเป็นกลีบจากเพดานถ้ำลงมาจนถึงพื้น โดยเฉพาะในโถงสุดท้าย ตามผนังถ้ำและเสาถ้ำจะเต็มไปด้วยผลึกแคลไซด์ที่เป็นประกาย ระยิบระยับยามกระทบแสงไฟ เกิดจากหินควอร์ตหรือหินเขี้ยวหนุมานที่เป็นผลึกใสแวววาวปนอยู่ในหินปูน