พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติบ้านเก่าและถ้ำมะเดื่อ

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติบ้านเก่า 

บ้านเก่าเป็นชื่อตําบลที่ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำแควน้อย การค้นพบแหล่งโบราณคดีที่บ้านเก่าเริ่มเมื่อมีการสร้างทางรถไฟสายมรณะมาถึงสถานีบ้านเก่า ดร. แวน ฮิกเกอเรน นักโบราณคดีชาวฮอลันดา หนึ่งในบรรดาเชลยศึกได้ค้นพบเครื่องมือหินและขวานหินรวมเจ็ดชิ้นจากบริเวณสถานีรถไฟบ้านเก่าและวังโพ หลังสงครามสงบเขาได้นํากลับไปทําการศึกษาและสรุปผลว่า เครื่องมือเหล่านี้ทําขึ้นเมื่อประมาณ 5 แสนปีก่อน โดยมนุษย์ชวาหรือมนุษย์ปักกิ่งในยุคน้ำแข็ง (พบโครง กระดูกที่เกาะชวาและใกล้กับกรุงปักกิ่ง) ซึ่งเคลื่อนย้ายไปจากกาญจนบุรี และได้ตั้งชื่อเครื่องมือหินที่มีลักษณะและวิธีกะเทาะเช่นนี้ว่า “วัฒนาธรรมเฟงน้อย” (หรือฟังน้อย Fengnoi, Fengnoian ซึ่งเพี้ยนมาจากชื่อแม่น้ำแควน้อยนั่นเอง)

ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2504-2505 มีการขุดค้นที่บ้านเก่า บริเวณไร่ของชาวบ้านริมแม่น้ำแควน้อย ห่างจากสถานีรถไฟบ้านเก่าไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 2 กม. พบโครงกระดูกสมัยหินใหม่อายุราว 4,000 ปี มากกว่า 50 โครง ในพื้นที่ราว 500 ตร.ม. รวมทั้งเครื่องใช้และเครื่องประดับต่างๆ กระจายอยู่ทั่วไป จากการศึกษาพบว่ามนุษย์ซึ่งขนาดตัวเท่ากับคนไทยในปัจจุบันเหล่านี้อาศัยอยู่ร่วมกันมาหลายชั่วอายุคนในหมู่บ้านบนพื้นที่ประมาณ 7 ตร.กม. ริมแม่น้ำแควน้อย อาจเป็นกลุ่มชน ที่ดํารงชีวิตอยู่ในสังคมล่าสัตว์ รู้จักนําหินกรวดแม่น้ำมาทําอาวุธ นําดิน เหนียวมาทําเป็นภาชนะดินเผา รู้จักทอผ้า มีกรรมวิธีในการรักษาโรคและมีประเพณีการฝังศพ รวมทั้งเป็นสถานที่ศึกษาภาคสนามของนักศึกษาวิชาโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร พิพิธภัณฑ์จัดเป็นนิทรรศการถาวรในอาคารชั้นเดียวรูปตัวยู

ที่ตั้งและการเดินทาง : บ้านเก่า ต. บ้านเก่า อ. เมือง ห่างจากตัวเมืองประมาณ 35 กม. สามารถเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัวจาก อ. เมือง ใช้ทางหลวงหมายเลข 323 ไปทาง อ. ไทรโยค ผ่านสี่แยกแก่งเสี้ยน จนถึงทางแยกเข้าทางหลวง หมายเลข 3455 ตรงไปจนถึงสามแยกให้เลี้ยวซ้ายผ่านปราสาท เมืองสิงห์ไปอีก 8 กม. ทางเข้าพิพิธภัณฑ์อยู่ขวามือ ส่วนการเดินทางโดยรถประจําทาง สามารถนั่งรถสองแถวสายกาญจนบุรี-วังสิงห์ มาลง ที่ทางแยกเข้าวัดท่าโป๊ะแล้วเดินเข้าไปอีก 800 ม.

สิ่งน่าสนใจ

  • ห้องแสดงโบราณคดีบ้านเก่า จัดแสดงโครงกระดูกมนุษย์สมัยหินใหม่ (อายุประมาณ 4,000 ปี) ที่ขุดค้นได้ที่บ้านเก่า ข้าวของเครื่องใช้ของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์หลายอย่าง เช่น เครื่องมือ สมัยหินเก่า (อายุ 500,000-10,000 ปี) เครื่องมือสําริด ภาชนะดินเผา แบบสามขาและแบบมีฐาน เครื่องประดับเปลือกหอย กระดูกสัตว์ที่ฝังไว้ร่วมกับมนุษย์ ตุ้มหูหิน และลูกปัดเขียนลายแบบกัดกรด

ถ้ำมะเดื่อ

ตัวถ้ำตั้งอยู่บนภูเขาหินปูนลูกโดดกลางทุ่ง ใกล้ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำแควน้อย ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของวัดถ้ำมะเดื่อ เป็นถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยสวยงามมาก

ที่ตั้งและการเดินทาง : ต. บ้านเก่า อ. เมือง ห่างจากตัวเมืองราว 40 กม. หากเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัว มาจาก อ. เมือง ใช้ทางหลวงหมายเลข 323 ไปทาง อ. ไทรโยค ผ่านสี่แยกแก่งเสี้ยน จนมาถึงสี่แยกถัดมาให้เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 3229 ตรงไปจนข้ามสะพานข้ามแม่น้ำแควน้อยไปไม่ไกลเจอสี่แยกให้เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 3445 ไปอีก 11.5 กม. ถึงค่ายไทรโยค และไปตามทางลูกรังอีกประมาณ 2.5 กม. จะถึงวัดถ้ำมะเดื่อ ส่วนการเดินทางโดยรถประจําทาง ให้นั่งสายกาญจนบุรี-บ้านท่ามะเดื่อ ไปลงที่ทางแยกบ้านเก่าแล้วต่อมอเตอร์ไซค์รับจ้างเข้าไป

สิ่งน่าสนใจ

  • ถ้ำเก่า ทางเข้าถ้ำอยู่ใกล้ยอดเขา ปากถ้ำมีขนาดใหญ่ ภายในแบ่งเป็นสองห้อง มีหินงอกงดงามมาก ทางวัดติดไฟฟ้าเพื่อให้เดินชมได้อย่างสะดวก

  • จุดชมทิวทัศน์ อยู่ใกล้กับถ้ำเก่าบนยอดเขา สูงประมาณ 173 ม. มองเห็นทิวทัศน์ของลําน้ำแควน้อยและปราสาทเมืองสิงห์

  • ถ้ำใหม่ อยู่ทางด้านตะวันตกของภูเขาลูกเดียวกัน ภายในมีหินงอกหินย้อยสวยงามเป็นประกายแวววาว ทางเข้าถ้ำต้องเดินขึ้นเขาประมาณ 20 ม. ภายในถ้ำมีขนาดใหญ่และเป็นที่อาศัยของค้างคาวจํานวนมาก ควรติดต่อขอคนนําทางจากทางวัด